U Naučno-obrazovno kulturnom centru „Vuk Karadžić” u Tršiću završen je sedmi Lingvistički seminar, pod nazivom „Žargonizmi, neologizmi i dijalektizmi u odnosu na standardni jezik i digitalna humanistika”. Seminar je realizovan u periodu 13–26. jula 2025, pod pokroviteljstvom Ministarstva prosvete i Ministarstva nauke, tehnološkog razvoja i inovacija Republike Srbije. Saradnici Instituta za srpski jezik SANU i ove godine bili su kreatori i realizatori lingvističkih radionica tokom dvonedeljnog trajanja seminara, a učestvovali su i u organizaciji svakodnevnih predavanja i diskusija sa polaznicima ovog programa namenjenog nadarenim učenicima.
Polaznici seminara bili su učenici gimnazija i srednjih stručnih škola iz gradova širom Srbije (Bačka Palanka, Bela Crkva, Beograd, Vranje, Vršac, Zrenjanin, Kragujevac, Kruševac, Majdanpek, Mladenovac, Novi Sad, Niš, Obrenovac, Paraćin, Požarevac, Požega, Ruma, Sombor, Ub, Hrtkovci, Čajetina, Šabac) i Republike Srpske (Zvornik, Istočno Sarajevo), i ukupno ih je ove godine bilo 45.
Nastava se odvijala paralelno u okviru četiri radionice, kojima su rukovodili saradnici Instituta, a održan je i niz predavanja posvećenih aktuelnim pitanjima savremene lingvistike.
Radionicom Žargonizmi u kognitivnolingvističkom svetlu rukovodio je dr Vanja Miljković, radionicom Dijalekti u odnosu na standardni jezik msr Miljana Čopa; radionica Neologizmi u savremenom srpskom jeziku poverena je na rukovođenje msr Milici Rabrenović, dok su radionicu Digitalne humanistike realizovale msr Lenka Bajčetić i msr Jovana Todorić. Koordinator seminara „Žargonizmi, neologizmi i dijalektizmi u odnosu na standardni jezik i digitalna humanistika” bila je i ove godine dr Jovana Jovanović.
Zahvaljujući inspirativnim predavanjima i istraživačkim zadacima koje su saradnici našeg Instituta osmislili i realizovali na radionicama u NOKC „Vuk Karadžić” u Tršiću, ispunjeni su i osnovni ciljevi ovog letnjeg seminara. Učenici su se zainteresovali za proučavanje maternjeg jezika i osposobili za samostalna lingvistička istraživanja u različitim oblastima nauke o jeziku. Na završnoj zajedničkoj radionici, poslednjeg dana seminara, učenici su imali zadatak da sprovedeno istraživanje predstave samostalno, kroz referat i prezentaciju. Nakon seminara, polaznici nastavljaju saradnju sa svojim mentorima, a rezultate daljeg istraživačkog rada imaće priliku da predstave na Učeničkoj konferenciji koja će u decembru tekuće godine biti organizovana u Beogradu. Najbolja istraživanja biće uobličena kao samostalni naučni radovi, koje će učenici objaviti u zborniku radova Mladi i srbistika 7.
Predavanja i vannastavne aktivnosti na Lingvističkom seminaru u Naučno-obrazovno kulturnom centru „Vuk Karadžić” u Tršiću
U okviru Lingvističkog seminara „Žargonizmi, neologizmi i dijalektizmi u odnosu na standardni jezik i digitalna humanistika”, koji su u Naučno-obrazovno kulturnom centru „Vuk Karadžić” u Tršiću i ove godine realizovali saradnici Instituta za srpski jeziku SANU, organizovana su svakodnevna predavanja realizatora radionica i gostujućih predavača. Prof. dr Miloš Kovačević, kao član Programskog odbora NOKC „Vuk Karadžić” i jedan od osnivača srbističkih programa u Tršiću, održao je predavanje na temu Koliko modalnih (načinskih) glagolskih oblika ima srpski jezik?. Dr Milan Ivanović predstavio je polaznicima rezultate istraživanja etnonima u srpskom jeziku, u predavanju Gde se i kad „irvasiˮ mogu nazvati „stokom s istokaˮ: etnonimi i pseudoetnonimi u neformalnim urbanim varijetetima srpskog jezika. Među gostujućim predavačima našli su se i saradnici našeg Instituta – dr Milena Jakić Šimšić, koja je u inspirativnom predavanju nastojala da odgovori na pitanje Čime se bavi psiholingvistika?; msr Janko Ivanović, koji je objasnio polaznicima šta su sve Problemi i izazovi u nastavi srpskog jezika kao stranog, a jednu neološku radionicu, na temu Elektronski korpusi i izrada specijalnih rečnika, održala je i dr Svetlana Slijepčević Bjelivuk.
I rukovodioci radionica i koordinator seminara održali su posebna tematska predavanja tokom trajanja Lingvističkog seminara, i to: msr Milica Rabrenović (Metodologija i tehnike pisanja naučnog rada u srbistici), dr Vanja Miljković (Metaftonimija i interakcija metafore i metonimije u leksičkoj semantici), msr Jovana Todorić (Digitalna humanistika – spoj tradicije i tehnologije), msr Miljana Čopa (Pojam prestiža kroz percepciju varijeteta srpskog jezika od strane njegovih govornika) i dr Jovana Jovanović (Pejorativi kojima se imenuje čovek u srpskoj jezičkoj slici sveta). Jedno predavanje u sklopu ovogodišnjeg Lingvističkog seminara u NOKC „Vuk Karadžićˮ održala je i Olivera Ćaldović iz Zavoda za unapređenje obrazovanja i vaspitanja, koja je, kao psiholog, polaznicima govorila o značaju motivacije u učenju i radu.
Uz svakodnevne lingvističke aktivnosti – predavanja, diskusije i kreativne radionice, tokom trajanja Lingvističkog seminara našlo se i slobodnog vremena za uživanje u tršićkim prirodnim lepotama i bogatom kulturnom nasleđu ovoga kraja. Polaznici seminara, sa koordinatorom i predavačima, bili su u poseti Vukovoj kući i manastiru Tronoša.
